کودکی ثانویه

6 تا 7 سالگی

سن ورود به مدرسه (7-6 سالگی) یکی از مراحل مهم تکاملی کودک است. از یک طرف بدلیل ورود به یک مرحله خاص و بارز از تکامل عقلی ( از جمله کم رنگ شدن تفکر جادویی و خیال پردازی و شروع تفکر منطقی و شهودی) و تکامل احساسی عاطفی امکان برقراری رابطه کلامی استدلالی راحت‌تر است اما از طرف دیگر بدلیل پیوستن به یک جامعه وسیع و جدید (مدرسه و خصوصاً دیگر کودکان و معلم ها) میزان فشار روانی بر آنها افزایش می یابد و لذا در ارتباط با کودکان، والدین با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد. اصول کلی برخورد با کمرویی، خجالت و اضطراب اجتماعی کودکان در این سنین همانند سنین 2 تا 6 سالگی است با این تفاوت که بایستی برحسب مرحله تکاملی کودک کمی در آنها تعدیل و تغییر ایجاد کرد. لذا ابتدا برخی از ویژگیهای تکاملی این دوران توضیح داده خواهد شد و آنگاه شرح مفصلی بر آموزش مهارتهای اجتماعی و نیز نحوه برخورد با انواع خاصی از اضطراب و هراس های اجتماعی (از جمله اضطراب یا هرس از مدرسه،هراس از اجرای نمایش یا صحبت کردن در برابر دیگران و خواهیم داشت).

ویژگیها و توانایی های کودک 6 تا 7 سال

اولین مرحله تکامل اخلاقی در حوالی 5 سالگی ظاهر می شود و اساس درستی رفتار و اعمال تطابق آنها با مقام های

قدرت (پدر، مادر، مربی و ...) و پیروی از قواعد بازی است. برای مثل اگر از کودک پرسیده شود که چرا بایستی

این چنین عمل نمود پاسخی نظیر( چون مامان این طوری میگه) خواهد داد. در این سنین کودک باور به این دارد

که خطای انجام شده آشکار خواهد شد و مجازات خواهد شد (مثلاً اگر زمین بخورد و پایش زخمی شود، تصور

خواهد نمود که بخاطر فلان خطا و یا دروغی است که گفته است، این حادثه رخ داده و مجازات شده است)

از طرف دیگر به دلیل اینکه کودکان در این سنین تک بُعدنگر هستند، نیت و انگیزه خطاکار در قضاوت آنها

جایگاهی ندارد و ملاک از قضاوت شدت خطای انجام شده و صدمات وارده است. برای مثال اگر کودکی در حین

بازی به طور اتفاقی باعث شکسته شدن 10 لیوان شود گناهکارتر و مستوجب مجازات بیشتری از کودکی خواهد بود

که به عمد یک لیوان را شکسته است.

ترجیح می دهند با دوستان هم جنس، بازی کنند.(پسرها با پسرها و دخترها با دخترها )

شرم و حیا در آنها بارز و نسبتاً شدید است.

خصوصيات و ويژگي هاي رشدي كودكان 7  تا 9 سال

1- خصوصيات جسماني

كودكان در شش سالگي وارد مرحله دوم زندگي رشدي خود مي شوند . رشد طولي آنها نسبت به دوران قبل از آن كند ترمي شود .  ولي رشد عرضي  آنها  سريعتر و به همين دليل  عضله ها  نيز بزرگ تر و حجيم تر
مي شود به طوري كه 75 درصد وزن بدن آن ها را ماهيچه هاي بدن تشكيل مي دهد. يك كودك معمولي در سن شش سالگي حدود 123 سانتي متر قد و حدود 23 كيلوگرم وزن دارد . يك كودك نه ساله نيز حدود 139 سانتي متر قد و 28 كيلوگرم وزن دارد.

سيستم عصبي در عضلات كوچك هنوز كارايي لازم را پيدا نكرده است و كودك در اجراي حركات و فعاليت هاي جسماني عضلات بزرگ بدن را به كار مي گيرد .

بدين ترتيب حركات كودك در اين سنين غالبا خشن است و از تمام عضلات براي اجراي يك حركت و مهارت استفاده مي كند به دليل كاهش برجستگي شكم در سنين بعد از شش سالگي ميزان انعطاف پذيري مفاصل بدن بيشتر مي شود. اين ويژگي در دختران نسبت به پسران بيشتر جلوه مي كند.

در دانش آموزان سال اول دبستان هنوز هماهنگي كامل بين دست ها و چشم ها و پاها وجود ندارد و اين موضوع باعث مي شود كه كودكان براي عمل به مهارت هاي ورزشي حركات زائد و غير ضروري داشته باشند.

در سنين شش تا نه سالگي شكل گيري بدن تدريجي و رشد استخوان ها در جهت افزايش ضخامت آنهاست . در اين سنين در هنگام فعاليت هاي جسماني به دليل كوچك بودن ششها تعداد تنفس و ضربان قلب به سرعت افزايش مي يابد و حركات ورزشي شديد كودك را به نفس نفس مي اندازد . پس مربي تربيت بدني مي بايست در نحوه ارائه و اجراي تمرينات بيش از پيشرقت كند.

2-  خصوصيات و ويژگي هاي عاطفي

ويژگي هاي كودكان شش تا نه سال با خصوصيات كودكان سنين پيشين متفاوت است به طور مثال كودك از شش سالگي به بعد كم كم ياد مي گيرد كه چگونه واكنشهاي عاطفي خود را كنترل نمايد.كودكان در اين دوره سرشار از احساسات اند و به سبب حساسيت فراوان از وقايع زندگي به شدت متأثر مي شوند و اين تأثير پايه هاي عواطف آنان را در آينده بنا مي كند.

انواع واكنش هاي عاطفي در اين دوره عبارت اند از خشم ، ترس ، حسادت ، كنجكاوي، ‌لذت محبت و هيجانات شديد و غيره .

دانش آموزان سال اول و دوم بايد بتوانند خود را با وضعيت جديد سازگار كنند هر چند كه در دوره هاي بعد نيز دچار مشكلات عاطفي و رفتاري مي شوند . كودكان در اين دوره ممكن است هيجانات خود را به شيوه هاي مختلفي تخليه كنند انتقام و درگيري هاي بدني در اين دوره و به ويژه در هنگام تمرينات ورزشي رايج است بازي و فعاليت هاي ورزشي وسيله بسيار مناسبي براي تخليه هيجاني در اين دوره است و نظارت معلم تربيت بدني بر كلاس بسيار ضروري است تا كلاس تربيت بدني محل انتقام گيري بين دانش آموزان نشود.

در سن 8 سالگي دانش آموزان ياد مي گيرند كه به تدريج بر اميال خود مسلط شوند و قوانين و مقررات ورزشي فرا گرفته را رعايت نمايند. اعتماد به ديگران را ياد مي گيرند و حس ابتكار و استقلال در آنان پرورش مي يابد . از سنين 8 تا 9 سالگي كودكان صاحب شخصيت پايدارتري نسبت به گذشته مي شوند . تأثير پذيري كودك از افراد مورد علاقه به ويژه معلم بيشتر مي شود . در اين دوره مربي تربيت بدني با تنظيم برنامه هاي ورزشي مناسب از گرايش افراد به فعاليت هاي ورزشي به نحو سودمندي استفاده مي كند و برخي مقررات اجتماعي مثل رعايت نظم ، همكاري و مسئوليت پذيري را در كلاس هاي تربيت بدني به دانش آموزان آموزش مي دهد. در اواخر نه سالگي گرايش دانش آموز به فعاليت هاي اجتماعي بيشتر شده و دوست دارد در بازي هاي گروهي  چندنفره شركت نمايد.

2-  خصوصيات رواني -  حركتي

دانش آموزان كلاس هاي اول تا سوم در معرض تجربه هاي بزرگ قرار دارند عادت به كم كاري و يا فعاليت و تحرك در اين دوره در انش آموزان پديد مي آيد بنابراين لزوم تدوين برنامه هاي مناسب حركتي براي دانش آموزان در برنامه هاي آموزشي امري اجتناب ناپذير مي نمايد.

در اين دوره رشد حركتي دختران و پسران متفاوت است. دختران در مهارت هاي مربوط به ماهيچه هاي كوچك و ظريفتر كه نياز به دقت بيشتري دارد مانند نقاشي و ... بر پسران برتري پيدا مي كنند در حالي كه پسران در مهارت هاي مربوط به ماهيچه هاي درشت تر و قويتر مثل پرش ، پرتاب توپ بسكتبال و واليبال و ... بر دختران برتري دارند.

كودكان در سنين شش تا نه سال بايد در مهارت هاي بنيادي در قالب بازي هاي ورزشي نظير انداختن و گرفتن توپ ، ضربه زدن به توپ ، راه رفتن ، دويدن ، صعود كردن و نيز مهارت هاي دوچرخه سواري ، شنا و ... مهارت كافي پيدا كنند. سرع انتقال مهارت كودكان در اين دوره حدود نصف ميزان سرعت انتقال بزرگترهاست . در اجراي حركات نيز پيشرفت هايي حاصل مي شود به طوري كه طول گام  در راه رفتن و دويدن بيشتر و تعادل بدن كاملتر مي شود . جهيدن ، پريدن و لي لي كردن را خيلي سريع ياد مي گيرند و نواقص مهارتي خود را رفته رفته مرتفع و با چابكي و زيبايي حركات را انجام مي دهندو قادرند از روي موانع كوتاه بپرند. دانش آموزان در اين سنين قادرند حركات اوليه برخي از بازي ها را ياد بگيرند به طوري مثال توپ را به نقطه معيني از ديوار بزنند و دوباره آن را بگيرند .

از هدف هاي مهم تربيت بدني در اين دوره كمك به دانش آموزان براي تقويت كنترل عضلات و افزايش قابليت هاي حركتي از طريق آموزش صحيح حركات بنيادي است. همچنين عادت به فعاليت و حركت ، آموزش قوانين و مقررات و حل مسئله از طريق فعاليت و حركت يكي ديگر از اهداف تربيت بدني براي كلاس هاي اول تا سوم دبستان است.

9 تا 12 سالگی

خصوصيات و ويژگي هاي رشدي كودكان 9 تا 12  سال

 خصوصيات جسماني

در دانش آموزان نه تا دوازده سال معمولا جهش ناگهاني رشد جسماني مشاهده مي شود. مهمترين ويژگي هاي جسماني عبارتند از :

الف) ميانگين افزايش وزن ، در هر سال 2/3 كيلوگرم و ميانگي رشد قد در هر سال 5 سانتي متر است . يك نوجوان دوازده ساله ي معمولي حدود 153 سانتي متر قد و حدود 42 كيلوگرم وزن دارد.

ب) رشد عمومي بدن دختران سريعتر از پسران است اما پسران توانايي و قدرت عمومي بيشتري دارند.

ج) رشد قد دانش آموزان به كندي انجام مي شود اما به وزن بدني و نيروي جسمي آنها افزوده مي شود.

د) دانش آموزان در اين سنين به سبب افزايش رشد استخوانها و بافتهاي پيوندي و افزايش قطر عضلات قابليتهاي جسماني آنها نيز به ميزان بسيار زيادي توسعه مي يابد.

ه‍)‌ دانش آموزان در اين سنين خستگي ناپذير به نظر مي رسند و قادرند تمرين هاي بدني طولاني و مداوم داشته باشند.

و) در سنين نه تا دوازده سالگي ساعد و دستها رشد بيشتري دارند و بلندتر مي شوند.

ز) مقاومت بدن دانش آموزان در مقابل بيماري به سرعت بهبود مي يابد.

خصوصيات و ويژگي هاي عاطفي

در اين سنين مقبوليت دانش آموزان از طرف گروه همسالان از جنبه ي عاطفي براي ا»ها بسيار مهم است و واكنشهاي عاطفي از خود نشان مي دهند. خشم و نفرت نمودواكنشهاي آنهاست و مهر و محبت را دوست دارند. معني و مفهوم شكست را مي فهمند و راههاي كسب موفقيت را تجربه مي كنند. دانش آموزان در اين سنين با آگاهي به عواطف و احساسات دروني ديگران احترام مي گذارند و اين احترام و بينش اساس روحيه ي قهرماني و جوانمردي آنان را پايه گذاري مي كند. به موازات افزايش مهارت ها از ناراحتي و عصبانيت آنها را در رويارويي با شكست كاسته مي شود. آنها قهرماناني به عنوان الگو انتخاب و از آنان تقليد مي كنند. به تناسب رشد عاطفي يا عضلاني ، خوش خلقي و انعطاف آنها در مواجهه با مشكلات افزايش مي يابد. دانش آموزان از بذله گويي و منايه زدن لذت مي برند به طوري كه دانش آموز يازده ساله از تفريح و شوخي خود دست برنمي دارد هر چند اين شوخي ها موجب رنجش خاطر ديگران شود. سالهاي آخر دبستان دوره ي ايجاد حس قضاوت و تشخيص ارزشهاي موجود اجتماعي است. وجود اين حس كه مهمترين عامل بهسازي زندگي انسانهاست در سنين نه تا دوازده سالگي احساس ميشود . در اين دوره مهمترين اهداف و برنامه هاي تربيت بدني جهت دادن به واكنش هاي عاطفي دانش آموزان در مقابل پيروزي و شكست در بازيها ، آگاهي و شناخت صحيح از ميزان تواناييهاي واقعي دانش آموزان ، كمك به تقويت مهارت هاي حركتي پايه در آنان و تقويت ارتباط با گروههاي همسال در بين آنان است.

خصوصيات رواني -  حركتي

در اين دوره يكي از عوامل پذيرش و عضويت در گروه ، تواناييهاي حركتي و قدرت جسماني است . به همين علت افراد سعي مي كنند تواناييهاي جسماني خود را افزايش دهندو از تناسب اندام و زيبايي ظاهري برخوردار شوند. در اين سنين مهارتهاي ورزشي به سرعت افزايش مي يابد. حركات و مهارتهاي ورزشي ، زيباتر ، كاملتر ، صحيحتر و با قدرت بيشتري انجام مي شود. اجراي مهارتهاي ورزشي ، منظم و از زيبايي خاصي برخوردار است. تسلط بر انجام دادن مهارتها به شرط اينكه در سنين قبل مهارتهاي پايه را به خوبي فراگرفته باشند به نحو چشمگيري افزايش مي يابد. نوجوانان در اين سنين به ورزشهاي قدرتي و انفرادي علاقه نشان مي دهند و از وسايل ورزشي واقعي و استاندارد استفاده مي كنند . علاوه بر اين ورزشهاي سخت و هيجان انگيز انجام مي دهند مثل پرش ، بالانس زدن ، حركات ريتميك و تعادلي . بيشتر آنان به حركات تحسين برانگيزمانند معلق زدن و حركات سخت و قدرتي براي جلب نظر ديگران علاقه ي خاصي پيدا مي كنند. از مهمترين اهداف تربيت بدني در اين دوره تكميل و بهبود تجارب حركتي تقويت تواناييهاي جسماني و رشد و پرورش صفات اجتماعي و اخلاقي است. 

Prev Next
نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

FaLang translation system by Faboba